Dąbrowa Górnicza

Konurbacja górnośląska

admin — Wed, 01 Feb 2012 08:22:17 +0000

Dąbrowa Górnicza jest jednym z ośrodków centralnych konurbacji górnośląskiej. Pytanie, co to jest konurbacja górnośląska? Jest to konurbacja w południowej Polsce, w województwie śląskim, położona w większości na Wyżynie Śląskiej. W skład konurbacji wchodzą historyczne tereny Górnego Śląska, Zagłębia Dąbrowskiego oraz Jaworzna. W zależności od koncepcji i przyjętych kryteriów delimitacji liczba ludności zamieszkującej konurbację wynosi od 2,2 mln do 3,5 mln osób.

Należy zauważyć, że ponieważ istnienie tego bytu nie zostało do tej pory prawnie sformalizowane, w opracowaniach różnych organizacji stosowane są różne jego nazwy. Dla uwzględnienia, że w skład konurbacji wchodzi także część Zagłębia Dąbrowskiego można spotkać jak także nazwy: konurbacja śląsko-dąbrowska, konurbacja śląsko-zagłębiowska, czy też region śląsko-dąbrowski. Górnośląski Związek Metropolitalny promuje utworzenie Górnośląsko-Zagłębiowskiej Metropolii „Silesia”. Czynnikami które spowodowały powstanie konurbacji był w pierwszym rzędzie rozwój hutnictwa i górnictwa, głównie węgla kamiennego. Pierwsze dymarki pojawiły się tu w I wieku n.e. w okolicach Tarnowskich Gór, lecz wytop żelaza na skalę przemysłową rozpoczęto w drugiej połowie XVIII wieku.

Biała Przemsza

admin — Wed, 01 Feb 2012 08:05:38 +0000

Druga rzeka Dąbrowy, Biała Przemsza, ma długość 63,9 km. Jej powierzchnia zlewni wynosi 876,6 km². Rzeka ta tworzy odnogi, meandry, moczary, niekiedy stawy. Przepływy i stany wód są bardzo stałe. Biała Przemsza zaczyna swój bieg na Wyżynie Olkuskiej od źródeł wypływających z torfowiska. Stamtąd pod nazwą Centary płynie na południowy zachód w płaskodennej dolinie głębokiej na 8-12 m i szerokiej na 200–300 m. Wzdłuż rzeki biegnie tam linia kolejowa nr 62. W Chrząstowicach wpada do niej ze wschodu od Czyśćca struga, która jednak ostatnimi laty całkowicie wysycha. W Golczowicach przyjmuje potok płynący od Czarnego Lasu. W Kluczach wpada do niej od północy dopływ płynący od wsi Rodaki. Płynąc dalej na zachód przepływa przez Pustynię Błędowską, dzieląc ją na dwie połowy, na jej zach. krańcu wpada do niej od północy, od wsi Chechło, Centuria, a od płd.-wsch. potok Biała. Zmienia kierunek na południowy i wąską, głęboką doliną przełamuje się przez Garb Ząbkowicki do Sławkowa. Przepływa przez Okradzionów, dzielnicę Dąbrowy Górniczej oraz południowym skrajem dzielnicy Sosnowca Maczki i dzielnicami miasta Jaworzna.

Czarna Przemsza

admin — Wed, 01 Feb 2012 07:58:00 +0000

Dąbrowa Górnicza położona jest nad Czarną i Białą Przemszą. Pomówmy teraz o tej pierwszej. Czarna Przemsza to rzeka o długości 63,3 km, prawy dopływ, źródłowy Przemszy. Źródła rzeki znajdują się na wysokości 385 m n.p.m. w Bzowie, dzielnicy Zawiercia, na Wyżynie Krakowsko-Częstochowskiej. Zlewnia Czarnej Przemszy wynosi 1045,5 km². Głównymi prawobrzeżnymi dopływami są Brynica i Bolina, zaś lewobrzeżnymi Mitręga, Trzebyczka i potok Pogoria. Czarna Przemsza płynie przez Próg Woźnicki, Garb Tarnogórski i Wyżynę Śląską. Od miejsca, w którym wpada do niej Brynica w Sosnowcu
W Przeczycach znajduje się zbiornik retencyjny zaopatrujący w wodę mieszkańców Górnośląskiego Okręgu Przemysłowego i stanowiący rezerwę dla elektrowni Łagiszy mieszczącej się w Będzinie. W roku 2005, między Wojkowicami Kościelnymi i Dąbrową Górniczą do użytku został oddany zbiornik Kuźnica Warężyńska, znany także jako Pogoria IV. Zbiornik ma chronić niżej położone tereny przed powodzią i przechwytywać ewentualną falę wezbraniową na Czarnej Przemszy. Poza wysokimi stanami rzeka całkowicie omija zbiornik płynąc korytem na zachód od jeziora.

Przyroda Sławkowa

admin — Wed, 01 Feb 2012 07:49:24 +0000

W szacie roślinnej Sławkowa dominują gatunki segetalne oraz ruderalne stanowiące łącznie ok. 60% flory lokalnej. Dużym walorem przyrodniczym jest stanowisko mieczyka drobnokwiatowego, uważanego do niedawna za gatunek wymarły w Polsce.

Lesistość miasta wynosi 35%, o przeszło 6% przewyższając średnią krajową. Powierzchnia leśna w granicach administracyjnych Sławkowa obejmuje 1235 ha lasów i 44 ha gruntów leśnych. Koncentrujące się w południowej części miasta lasy, to w 90% siedliska borów, głównie boru świeżego. Około 10% zajmują siedliska lasów mieszanych, a 0,5% olsu. W wyniku realizacji inwestycji związanych z budową Huty Katowice oraz rozbudową Zakładu Przygotowania Rud w Burkach, sławkowski kompleks leśny rozczłonkowany został na wiele części przedzielonych szlakami kolejowymi. Lasy Sławkowa zaliczane są do II strefy średnich zagrożeń przemysłowych. Z powodu zanieczyszczeń przemysłowych znaczna część drzewostanów do niedawna wykazywała zahamowanie przyrostu, objawy przebarwienia aparatu asymilacyjnego i przerzedzenia koron.

Sławków

admin — Wed, 01 Feb 2012 07:36:14 +0000

Sławków był kiedyś dzielnicą Dąbrowy Górniczej. Od roku 2002 jest miastem i gminą w województwie śląskim, w powiecie będzińskim. Sławków położony jest w Zagłębiu Dąbrowskim, na wschodzie Górnośląskiego Okręgu Przemysłowego. Do 1954 roku był siedzibą gminy Sławków. W latach 1999–2001 Sławków należał do powiatu olkuskiego w woj. małopolskim. W związku z ustawą o przeniesieniu gminy do woj. śląskiego z dniem 1 stycznia 2002 powstał problem z przynależnością powiatową gminy. Ponieważ wszystkie graniczące gminy w woj. śląskim (Dąbrowa Górnicza, Sosnowiec i Jaworzno) były powiatami grodzkimi, przyłączenie gminy do najbliższego powiatu ziemskiego (będzińskiego czy choćby zawierciańskiego) kolidowało początkowo z zasadą jednorodności układu przestrzennego. Po zmianie ustawy (usunięto wymóg graniczenia ze sobą gmin), przyłączono gminę Sławków do powiatu będzińskiego. Gmina stanowi obecnie jego eksklawę, oddzieloną od reszty powiatu obszarami powiatów grodzkich Dąbrowa Górnicza i Sosnowiec. Nazwa miasta pochodzi od legendarnego rycerza o imieniu Sławko, który założyć miał osadę dającą początek dzisiejszemu miastu.

Reden

admin — Wed, 25 Jan 2012 14:03:51 +0000

Następna dzielnica Dąbrowy Górniczej, znajdująca się blisko centrum, to Reden. Położona jest na północny wschód od centrum miasta z największym targowiskiem miejskim na obrzeżu wschodnim. Jej powstanie i rozwój związane jest z odkryciem pokładów węgla w tym rejonie. W 1796 roku powstała tam kopalnia Reden nazwana od nazwiska Fryderyka, hrabiego Redena (od 1795 do 1806 Prusy zaanektowały tereny obecnego Zagłębia Dąbrowskiego) dało początek budowie kolonii górniczej w latach 1820-30 przez Stanisława Staszica i jej dalszej rozbudowy w następnych latach. Produkcja w kopalni wynosiła w 1840 roku 15 tysięcy ton węgla kamiennego, w 1900 roku ok. 20 tysięcy ton, a w 1913 roku 274 tysięcy ton. Kopalnia „Reden” została ostatecznie unieruchomiona 9 lipca 1935 roku z powodu pożaru podziemnego. Obecnie Reden jest dzielnicą nieprzemysłową. Mieści się tam Urząd Skarbowy i siedziba Spółdzielni Mieszkaniowej „Lokator”. W dzielnicy tej aktualnie znajdują się takie atrakcje: Park Hallera, hala sportowa oraz park wodny „Nemo – Wodny Świat”.

Ratanice

admin — Wed, 25 Jan 2012 13:51:11 +0000

Ratanice są jedną z 25 dzielnic Dąbrowy Górniczej. Położone są nad zbiornikiem wodnym Kuźnica Warężyńska (Pogoria IV) około 10 km na północ od centrum, Dąbrowy Górniczej przy trasie Katowice-Warszawa. Dzielnica zajmuje obszar 376 ha, a do Dąbrowy Górniczej została przyłączona w 1984 roku. W Ratanicach dominuje zabudowa typu wiejskiego, z budynkami jednorodzinnymi wraz z zabudowaniami gospodarczymi. Otoczona od zachodu lasem a od wschodu graniczy ze zbiornikiem Pogoria IV. Ratanice ze względu na atrakcyjne położenie (Pogoria IV), w ciągu ostaniach lat intensywnie zaczęły się rozwijać za sprawą budownictwa jednorodzinnego.
Pogoria IV jest stosunkowo nowym akwenem na mapie woj. Śląskiego i w związku z tym jej potencjał nie jest jeszcze wykorzystywany w takim stopniu, na jaki pozwalają warunki, ale w przyszłości może tu powstać ogromne centrum sportów wodnych. W przyszłości planowane jest wybudowanie lotniska dla paralotni, które będzie usytuowane nad akwenem.

Marianki

admin — Wed, 25 Jan 2012 13:43:15 +0000

Marianki to od 1984 roku północno-zachodnia, niewielka dzielnica Dąbrowy. Położona jest na trasie z Dąbrowy Górniczej (4,5 km od centru miasta) do wsi Preczów (ul. Letnia, z którą graniczy od zachodu) oraz dzielnicy Ratanic (z którą graniczy od północy), pomiędzy Czarną Przemszą (od zachodu) a dużym (ok. 500 ha) zbiornikiem Kuźnica Warężyńska (Pogoria IV) (od wschodu). Uroczyste oddanie zbiornika do użytkowania odbyło się 25 sierpnia 2005 roku Marianki zajmują 223 ha powierzchni. Mają charakter wiejski (domki jednorodzinne z ogródkami), a zabudowania skupiają się przy ulicach: Letniej i Marianki.
Najbliższy kościół rzymskokatolicki znajduje się w Preczowie – kościół bł. Michała Kozala, konsekrowany 1992 roku (parafia powstała w 1988). Nazwa Marianki pojawia się na mapach w 1890 roku. Niegdyś była to wieś sołecka, należąca w latach 1867-1975 do powiatu będzińskiego, najpierw do gminy (i parafii) Wojkowice Kościelne, w latach 1950-1954 do gminy Ząbkowice, a w latach 1955-1972 roku do gromady Sarnów. Po likwidacji gromady w styczniu 1973 roku należała do gminy Siewierz. W marcu 1984 roku wraz z sąsiednimi Ratanicami przyłączono do Dąbrowy Górniczej jako dzielnicę.

Łęka

admin — Wed, 25 Jan 2012 13:23:01 +0000

Łęka, czyli dzielnica Dąbrowy Górniczej, liczy sobie ok. 700 mieszkańców. Do 1977 roku posiadała status wsi. Następnie, w związku z budową Huty Katowice i rozwojem przemysłowym Dąbrowy Górniczej, wcielona do niej jako dzielnica. Pierwsze wzmianki o osadzie Łęka pojawiają się w XIV wieku w księgach księstwa siewierskiego. W 1551 roku wymieniony jest niejaki Wawrzyniec Dymek, mieszkaniec wsi Łęka, który był jednym z dozorców żupnictwa sławkowskiego. W Łęce znajduje się kamienny kościół parafialny pod wezwaniem Najświętszej Marii Panny Częstochowskiej, wbudowany w 1909, kiedy poprzez wydzielenie z parafii sławkowskiej powstała parafia w Łęce (Parafia Najświętszej Maryi Panny Częstochowskiej w Dąbrowie Górniczej – rzymskokatolicka parafia). Od XIII wieku znajdowała się tu drewniana kaplica z łaskami słynącą figurą Matki Boskiej Łęckiej, która znajduje się dziś w bocznym ołtarzu kościoła parafialnego w Łęce. W roku 1883 w Łęce urodził się znany poeta Zygmunt Różycki (polski poeta. Był synem Jana Różyckiego h. Rola i Filomeny z Zielińskich. Tworzył lirykę modernistyczną, którą bardzo często publikował w prasie).

Bugaj

admin — Wed, 25 Jan 2012 13:08:54 +0000

Następna dzielnicą Dąbrowy Górniczej jest Bugaj. Od kiedy jest jedną z jej dzielnic? Od 1977 roku. Sąsiaduje z takimi dzielnicami jak: Sikorka i Tucznawa. Jej zabudowę stanowią domki jednorodzinne o charakterze wiejskim, z przyległymi do nich ogrodami i sadami.
Na przełomie XV i XVI wieku istniał tam młyn wodny noszący nazwę „Somorz”. Natomiast na przełomie XVIII oraz XIX wieku znajdował się tam dwór wraz z parkiem i folwarkiem, należący do rodziny Dobrowolskich. W parku znajduje się pomnik przyrody: zespół 20 lip, buk i grusza o obdwodach pni od 140 do 360 cm. Od 1848 roku w pobliżu wsi przechodzi linia kolejowa Drogi Żelaznej Warszawsko – Wiedeńskiej (najbliższa stacja – Dąbrowa Górnicza Sikorka). Od 1912 roku Bugaj wchodził w skład gminy Łosień, a po II wojnie światowej do gminy Ząbkowice. W 1975 roku została przyłączona wraz z całą gminą wiejską do miasta Ząbkowice, a 1 lutego 1977 roku do miasta Dąbrowa Górnicza. Od 19 stycznia 1985 roku dzielnica Bugaj należy do parafii pod wezwaniem Przemienienia Pańskiego w Tucznawie.