Gmina Klucze

Pustynia Błędowska w Dąbrowie Górniczej rozciąga się od Błędowa na zachodzie do gminy Klucze na wschodzie. Gmina Klucze jest gminą wiejską w woj. małopolskim, powiecie olkuski. Siedzibą gminy są Klucze. Od roku 1991 należy do Związku Gmin Jurajskich, a od 2002 roku do Małopolskiej Organizacji Turystycznej. Powierzchnia wynosi 119 km², natomiast liczba mieszkańców 15 tys. Gmina należy do największego w Polsce obszaru zjawisk krasowych, z charakterystycznymi i malowniczymi widokami skalistych wzgórz i ostańców. Można tu zaobserwować trzy typy krajobrazu: równinę, wapienny płaskowyż i doliny. Spotkać tu można również bogaty świat roślinny i zwierzęcy (ok. 1500 gatunków roślin, w tym liczne rzadkie i endemiczne – warzucha polska, ok. 200 gatunków ptaków, 3 tys. gatunków owadów, pospolite ssaki leśne oraz w licznych jaskiniach nietoperze). Gmina Klucze położona jest w północno-zachodniej części województwa małopolskiego, na terenie powiatu olkuskiego na Wyżynie Krakowsko-Częstochowskiej. W Jaroszowcu znajduje się stacja PKP przy linii kolejowej Kielce – Katowice.

Chechło

Granicą północną pustyni Błędowskiej w Dąbrowie Górniczej jest wieś Chechło. Chechło mieści się w woj. małopolskim, w powiecie olkuskim, w gminie Klucze. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa katowickiego. Prawdopodobnie wieś ta powstała w XI wieku. Nazwa wywodzi się od „chechła”, dawnego określenia ziemi bagiennej. W XIV wieku istniał tu kościół, splądrowany w 1308 roku przez najemników Jana Muskaty. Parafia w Chechle w 1326 roku zaliczana była do dekanatu sławkowskiego. W końcu XV wieku miała w Chechle swoje majątki szlachta pieczętująca się herbami Ostoja, Pilawa i Przeginia. Główną atrakcją Chechła jest położona obok Pustynia Błędowska. We wsi znajduje się także wart zobaczenia kościół pod wezwaniem NMP, z rokokowym ołtarzem z obrazem Matki Boskiej z dzieckiem. Parafia Narodzenia Najświętszej Maryi Panny przynależy do dekanatu jaroszowskiego w diecezji sosnowieckiej.
Rokoko to nurt stylistyczny, obecny głównie w architekturze wnętrz, ornamentyce, rzemiośle artystycznym i malarstwie, występujący w sztuce europejskiej w latach ok. 1720-1790. Nurt rokokowy wyróżnia się również w dziejach literatury.

Stefan Piotrowski

Stefan Piotrowski to ur. 13 września 1891 w Duninowie Dużym, zm. 3 lipca 1971 w Będzinie.Znany jako harcmistrz, pedagog, działacz niepodległościowy, patron hufca ZHP Dąbrowa Górnicza.

W 1900 roku wraz z rodziną zamieszkał w Dąbrowie Górniczej przy ulicy Pocztowej (obecnie Tadeusza Kościuszki).

We wrześniu 1908 roku akłada Dąbrowskie Kółko Wycieczkowe. W 1910 roku Dąbrowskie Kółko Wycieczkowe wraz z własnym sztandarem bierze udział w pięćsetnej rocznicy bitwy pod Grunwaldem. 3 kwietnia 1911 roku Stefan Piotrowski mianowany zostaje drużynowym nowo utworzonej drużyny skautowej, pierwszej na terenie Dąbrowy Górniczej.

Po zdaniu egzaminu na Uniwersytecie Warszawskim otrzymuje uprawnienia do nauki geografii i geologii, po czym podejmuje pracę w Gimnazjum im. Waleriana Łukasińskiego w Dąbrowie Górniczej oraz Państwowej Szkole Górniczo-Hutniczej i w Szkole Handlowej.

Na krótko przed wojną organizuje w mieście Harcerskie Pogotowie Wojenne. Podczas wojny nie bierze udziału w ruchu oporu. Pracuje w hucie i prowadzi tajne nauczanie. Po drugiej wojnie światowej pozostaje w kontakcie z harcerzami, jednak nie powraca do czynnej działalności harcerskiej. Początkowo pełnił funkcję dyrektora założonego przez siebie Gimnazjum i Liceum Mikołaja Kopernika w Będzinie, później, także na emeryturze, pracował tam jako nauczyciel. Zmarł 3 lipca 1971 roku, pochowany został w grobowcu rodzinnym na cmentarzu w Dąbrowie Górniczej.

Pomniki przyrody w Dąbrowie Górniczej

Bożodrzewy w Sikorce to pomnik przyrody w województwie śląskim, w Dąbrowie Górniczej. Pomnik znajduje się w jednej z dzielnic miasta, Sikorce, przy ul. Hallerczyków 165.

Dwa bożodrzewy uznano za pomniki przyrody 10 sierpnia 2007 r. (uchwała Rady Miejskiej w Dąbrowie Górniczej Nr XV/217/07). Drzewa mają w obwodach pni po 260 i 268 cm. Te wyniki lokują je w pierwszej dziesiątce drzew tego gatunku w Polsce. Bożodrzewy rzadko występują w Polsce. Sprowadzone do Europy z Chin po raz pierwszy w 1751 r., były sadzone w ogrodach zakładanych przy dworkach i pałacach.

Lipy dobieckie to pomnik przyrody w województwie śląskim, w Dąbrowie Górniczej. Pomnik znajduje się w Kuźniczce Nowej, nad Białą Przemszą.

Dwie lipy drobnolistne uznano za pomniki przyrody 23 października 1958 r. (orzeczenie Nr 00143 PWRN w Katowicach). Drzewa zawdzięczają swą nazwę XIX-wiecznej posiadłości rodu Dobieckich, która znajdowała się w niedalekiej okolicy.

Zespół przyrodniczo-krajobrazowy „Wzgórze Gołonoskie”

Zespół przyrodniczo-krajobrazowy „Wzgórze Gołonoskie” położony jest w Dąbrowie Górniczej, w dzielnicy miasta o nazwie Gołonóg. Został ustanowiony 27 kwietnia 1994 r. Jego powierzchnia wynosi 6,45 ha.

Celem ustanowienia zespołu przyrodniczo-krajobrazowego jest zachowanie rosnącego tu cennego starodrzewu.

Wzgórze Gołonoskie to triasowe wzniesienie o wysokości 335 m n.p.m., zbudowane z warstw wapienia muszlowego. Na wzgórzu zlokalizowana jest parafia rzymskokatolicka pod wezwaniem św. Antoniego. Umiejscowiony tam kościół Narodzenia Najświętszej Marii Panny i św. Antoniego, a także cmentarz i park znajdują się pod nadzorem konserwatora zabytków. Historia kościoła sięga XVII wieku, a cmentarza – 1880 r. Od tego czasu układ ścieżek, alejek czy wygląd bram pozostał niezmieniony. Świątynia obsadzona jest licznymi starymi kasztanowcami. Aleja z takich samych drzew prowadzi z kościoła ku cmentarzowi. Starodrzew rosnący na Wzgórzu Gołonoskim objęto ochroną ze względu na jego wyjątkowość w krajobrazie naturalnym i kulturowym. Wzgórze Gołonoskie stanowi bardzo dobre miejsce widokowe na pobliskie tereny. Przy sprzyjającej pogodzie można jednak zobaczyć dalsze rejony, np. Jaworzno, a nieraz nawet Tatry.

Wywierzyska w Strzemieszycach Wielkich i inne pomniki przyrody

Wywierzyska w Strzemieszycach Wielkich to pomnik przyrody w województwie śląskim, w Dąbrowie Górniczej. Pomnik znajduje się w dzielnicy Dąbrowy Górniczej – Strzemieszycach Wielkich, w sąsiedztwie Huty Katowice. Źródła wywierzysk są bardzo wydajne – 50 l/sek. Leżą na wysokości 290 m n.p.m.

Wywierzyska objęto ochroną w maju 1996 r. (uchwała Rady Miejskiej w Dąbrowie Górniczej Nr XXV/316/96).Powierzchnia wywierzysk to 1,30 ha plus strefa ochronna. Celem ochrony są wydajne źródła, niosące bardzo czystą wodę wapniowo-magnezową, oraz towarzyszący wywierzysku zespół fauny źródliskowej.

Źródła strzemieszyckie to jedno z niewielu miejsc, gdzie zachowała się fauna źródliskowa. Jej przedstawicielami są: wypławek kątogłowy – gatunek prądolubny, związany z kamienistym dnem, źródlarka karpacka.

Jesion wyniosły przy ul. Łaskowej to pomnik przyrody w województwie śląskim, w Dąbrowie Górniczej. Pomnik znajduje się w jednej z dzielnic miasta, Łośniu, przy ul. Łaskowej.
Jesion uznano za pomnik przyrody 29 listopada 1995 r. (uchwała Rady Miejskiej w Dąbrowie Górniczej Nr XXVIII/203/95).

Wiąz szypułkowy rosnący przy ul. 11 Listopada (koło kościoła pw. Chrystusa Króla) uznano za pomnik przyrody 26 listopada 2008 r. Drzewo ma obwód 320 cm.

Bagna Błędowskie

Bagna Błędowskie ciągną się wzdłuż Białej Przemszy, na terenie Pustyni Błędowskiej. Zachodnia część natrafia na triasowe wzgórza i zwęża się, tworząc dolinę przełomową. Można tu zaobserwować liczne meandry, starorzecza i bagna z bogatymi biocenozami. Woda rzeki jest czysta, co stwarza dobre warunki do życia dla wielu, rzadkich zwierząt i roślin. Żyją tu 3 gatunki zwierząt wymienione w Polskiej Czerwonej Księdze Zwierząt: bóbr europejski, minóg strumieniowy i kureczka nakrapiana, zamieszkująca mokradła i błota. Ponadto spotkać tu można derkacza, bociana białego, kszyka, dudka, jastrzębia, kokoszkę wodną, błotniaka stawowego, kruka, trzcinniczka, gąsiorka czy dzięcioła zielonosiwego. Gady reprezentowane są przez jaszczurkę zwinkę i żmiję zygzakowatą.

Niektóre występujące tu chronione rośliny: tojad dzióbaty, lilia złotogłów, porzeczka czarna, rosiczka okrągłolistna, wawrzynek wilczełyko, kalina koralowa, grzybień biały, kruszyna pospolita i listera jajowata

Uroczysko Wypaleniska

Uroczysko Wypaleniska to obszar ten położony jest między drogą do Błędowa a drogą do Niegowonic.

Wartościowymi walorami przyrodniczymi tych terenów jest zachowany krajobraz łąkowo-leśny oraz naturalny bór sosnowy. Można tu spotkać drzewostany dębowo-grabowe i olszowe, należące do grądów niskich i łęgów olszowych wraz z charakterystycznym runem oraz podmokłe łąki. Można tu napotkać kilkadziesiąt gatunków roślin chronionych i rzadkich, m.in.: orlik pospolity, kalina koralowa, gółka długoostrogowa, gnieźnik leśny, konwalia majowa, zimowit jesienny, kruszczyk rdzawoczerwony, listera jajowata.

Naturalny bór sosnowy porasta piaszczyste wzniesienia oraz wilgotne obniżenia terenu. Rośnie tu bór świeży i wilgotny z domieszką boru bagiennego, a także wiele ciekawych roślin borowych i psammofilnych (roślinność trawiasta, niezbyt zwarta, niska). Roślinność ta wiąże luźne, piaszczyste podłoże.

Łąki Krwiściągowe i Lasy Trzebiesławskie

Łąki Krwiściągowe to teren o powierzchni ok. 35 ha, położony nad potokiem Pogoria, między parkiem Zielona a śródmieściem. Są to łąki z dominacją krwiściągu lekarskiego oraz wieloma bylinami, trawami, turzycami.Można spotkać tu zimowit jesienny oraz ziołorośla z wiązówką błotną oraz bodziszkiem błotnym. Rosną tu także kępy krzewów i drzew, oplecione chmielem.

Lasy Trzebiesławskie położone są w północnej części miasta Dąbrowa Górnicza i porastają wzgórza z wapienia muszlowego i obniżenia terenowe z utworami polodowcowymi. Są to lasy gospodarcze o szczególnych wartościach przyrodniczych. Na całym terenie zaobserwowano liczne gatunki zwierząt i roślin chronionych.

Niektóre występujące tu chronione rośliny to wyblin jednolistny, kruszczyk szerokolistny, konwalia majowa, wilżyna ciernista, kalina koralowa, buławnik mieczolistny, dziewięćsił bezłodygowy, rojnik pospolity

Wilczomlecz jest rośliną rzadką, zagrożoną wyginięciem na terenie Polski, i w związku z tym wpisany do Polskiej Czerwonej Księgi Roślin. Jedyne stanowisko tej rośliny znajduje się w przeważającej mierze na terenie Dąbrowy Górniczej. Jego stanowisko w Polsce leży poza zwartą strefą zasięgu i jest najdalej wysunięte na północ.

Hufiec ZHP Dąbrowa Górnicza

Hufiec Dąbrowa Górnicza im. hm. Stefana Piotrowskiego to terytorialna wspólnota gromad, drużyn, kręgów i innych jednostek harcerskich Związku Harcerstwa Polskiego.
Hufiec posiada bazę obozową w Janowie koło Częstochowy
Historia Hufca w Dąbrowie Górniczej:
1908 – powstanie Dąbrowskiego Kółka Wycieczkowego
1911 – powstanie I Zagłębiowskiej Drużyny Skautowej w Dąbrowie Górniczej – przed oficjalnym powstaniem I Drużyny Skautowej we Lwowie
1915 – udział harcerzy w walkach o niepodległość
1921 – udział harcerzy w III powstaniu śląskim
1936 – obchody 25-lecia I ZDS
1937 – wyjazd 30 harcerzy dąbrowskich na Światowe Jambore Skautowe w Holandii
1939 – powołanie przez hm. Stefana Piotrowskiego Grup Harcerskiego Pogotowia Wojennego, udział w walkach obronnych
1945 – Zlot Harcerstwa Śląsko–Dąbrowskiego
1961 – przystąpienie do akcji „Zamonit”
1984 – odsłonięcie tablicy ku czci harcerzy zamordowanych przez hitlerowców
1987 – współtworzenie akcji „Suhar” w Karkonoszach
1989 – utworzenie bazy obozowej w Przesiece w ramach akcji „Suhar”
2011 – 100-lecie harcerstwa na ziemiach zagłębiowskich

« Previous Entries