Reden

Następna dzielnica Dąbrowy Górniczej, znajdująca się blisko centrum, to Reden. Położona jest na północny wschód od centrum miasta z największym targowiskiem miejskim na obrzeżu wschodnim. Jej powstanie i rozwój związane jest z odkryciem pokładów węgla w tym rejonie. W 1796 roku powstała tam kopalnia Reden nazwana od nazwiska Fryderyka, hrabiego Redena (od 1795 do 1806 Prusy zaanektowały tereny obecnego Zagłębia Dąbrowskiego) dało początek budowie kolonii górniczej w latach 1820-30 przez Stanisława Staszica i jej dalszej rozbudowy w następnych latach. Produkcja w kopalni wynosiła w 1840 roku 15 tysięcy ton węgla kamiennego, w 1900 roku ok. 20 tysięcy ton, a w 1913 roku 274 tysięcy ton. Kopalnia „Reden” została ostatecznie unieruchomiona 9 lipca 1935 roku z powodu pożaru podziemnego. Obecnie Reden jest dzielnicą nieprzemysłową. Mieści się tam Urząd Skarbowy i siedziba Spółdzielni Mieszkaniowej „Lokator”. W dzielnicy tej aktualnie znajdują się takie atrakcje: Park Hallera, hala sportowa oraz park wodny „Nemo – Wodny Świat”.

Ratanice

Ratanice są jedną z 25 dzielnic Dąbrowy Górniczej. Położone są nad zbiornikiem wodnym Kuźnica Warężyńska (Pogoria IV) około 10 km na północ od centrum, Dąbrowy Górniczej przy trasie Katowice-Warszawa (86). Dzielnica zajmuje obszar 376 ha, a do Dąbrowy Górniczej została przyłączona w 1984 roku. W Ratanicach dominuje zabudowa typu wiejskiego, z budynkami jednorodzinnymi wraz z zabudowaniami gospodarczymi. Otoczona od zachodu lasem a od wschodu graniczy ze zbiornikiem Pogoria IV. Ratanice ze względu na atrakcyjne położenie (Pogoria IV), w ciągu ostaniach lat intensywnie zaczęły się rozwijać za sprawą budownictwa jednorodzinnego.
Pogoria IV jest stosunkowo nowym akwenem na mapie woj. Śląskiego i w związku z tym jej potencjał nie jest jeszcze wykorzystywany w takim stopniu, na jaki pozwalają warunki, ale w przyszłości może tu powstać ogromne centrum sportów wodnych. W przyszłości planowane jest wybudowanie lotniska dla paralotni, które będzie usytuowane nad akwenem.

Marianki

Marianki to od 1984 roku północno-zachodnia, niewielka dzielnica Dąbrowy. Położona jest na trasie z Dąbrowy Górniczej (4,5 km od centru miasta) do wsi Preczów (ul. Letnia, z którą graniczy od zachodu) oraz dzielnicy Ratanic (z którą graniczy od północy), pomiędzy Czarną Przemszą (od zachodu) a dużym (ok. 500 ha) zbiornikiem Kuźnica Warężyńska (Pogoria IV) (od wschodu). Uroczyste oddanie zbiornika do użytkowania odbyło się 25 sierpnia 2005 roku Marianki zajmują 223 ha powierzchni. Mają charakter wiejski (domki jednorodzinne z ogródkami), a zabudowania skupiają się przy ulicach: Letniej i Marianki.
Najbliższy kościół rzymskokatolicki znajduje się w Preczowie – kościół bł. Michała Kozala, konsekrowany 1992 roku (parafia powstała w 1988). Nazwa Marianki pojawia się na mapach w 1890 roku. Niegdyś była to wieś sołecka, należąca w latach 1867-1975 do powiatu będzińskiego, najpierw do gminy (i parafii) Wojkowice Kościelne, w latach 1950-1954 do gminy Ząbkowice, a w latach 1955-1972 roku do gromady Sarnów. Po likwidacji gromady w styczniu 1973 roku należała do gminy Siewierz. W marcu 1984 roku wraz z sąsiednimi Ratanicami przyłączono do Dąbrowy Górniczej jako dzielnicę.

Łęka

Łęka, czyli dzielnica Dąbrowy Górniczej, liczy sobie ok. 700 mieszkańców. Do 1977 roku posiadała status wsi. Następnie, w związku z budową Huty Katowice i rozwojem przemysłowym Dąbrowy Górniczej, wcielona do niej jako dzielnica. Pierwsze wzmianki o osadzie Łęka pojawiają się w XIV wieku w księgach księstwa siewierskiego. W 1551 roku wymieniony jest niejaki Wawrzyniec Dymek, mieszkaniec wsi Łęka, który był jednym z dozorców żupnictwa sławkowskiego. W Łęce znajduje się kamienny kościół parafialny pod wezwaniem Najświętszej Marii Panny Częstochowskiej, wbudowany w 1909, kiedy poprzez wydzielenie z parafii sławkowskiej powstała parafia w Łęce (Parafia Najświętszej Maryi Panny Częstochowskiej w Dąbrowie Górniczej – rzymskokatolicka parafia). Od XIII wieku znajdowała się tu drewniana kaplica z łaskami słynącą figurą Matki Boskiej Łęckiej, która znajduje się dziś w bocznym ołtarzu kościoła parafialnego w Łęce. W roku 1883 w Łęce urodził się znany poeta Zygmunt Różycki (polski poeta. Był synem Jana Różyckiego h. Rola i Filomeny z Zielińskich. Tworzył lirykę modernistyczną, którą bardzo często publikował w prasie).

Bugaj

Następna dzielnicą Dąbrowy Górniczej jest Bugaj. Od kiedy jest jedną z jej dzielnic? Od 1977 roku. Sąsiaduje z takimi dzielnicami jak: Sikorka i Tucznawa. Jej zabudowę stanowią domki jednorodzinne o charakterze wiejskim, z przyległymi do nich ogrodami i sadami.
Na przełomie XV i XVI wieku istniał tam młyn wodny noszący nazwę „Somorz”. Natomiast na przełomie XVIII oraz XIX wieku znajdował się tam dwór wraz z parkiem i folwarkiem, należący do rodziny Dobrowolskich. W parku znajduje się pomnik przyrody: zespół 20 lip, buk i grusza o obdwodach pni od 140 do 360 cm. Od 1848 roku w pobliżu wsi przechodzi linia kolejowa Drogi Żelaznej Warszawsko – Wiedeńskiej (najbliższa stacja – Dąbrowa Górnicza Sikorka). Od 1912 roku Bugaj wchodził w skład gminy Łosień, a po II wojnie światowej do gminy Ząbkowice. W 1975 roku została przyłączona wraz z całą gminą wiejską do miasta Ząbkowice, a 1 lutego 1977 roku do miasta Dąbrowa Górnicza. Od 19 stycznia 1985 roku dzielnica Bugaj należy do parafii pod wezwaniem Przemienienia Pańskiego w Tucznawie.

Sikorka

Kolejna dzielnica Dąbrowy Górniczej, którą omówimy, to Sikorka. Położona jest ok. 14 km na północny wschód od centrum miasta, zajmując powierzchnię 3,46 km2. W skład dzielnicy wchodzą następujące ulice: Czajkowa, Gilowa, Grabowa, Hallerczyków, Idzikowskiego, Pomłynie, Ptasia, Relaksowa, Skowronkowa, Słowikowa, Sowia, Szpakowa i Wilgowa.

Historia dzielnicy sięga XIII wieku. Zniszczeń w Sikorce w 1457 roku w związku z przejściem tym terenem wojsk zaciężnych złożonych z Czechów, Ślązaków i Polaków powracających bez żołdu po wojnie z Krzyżakami dokonał m.in. Janusz Oświęcimski.

Pod koniec XIV wieku w skład wsi wchodziło 12 łanów kmiecych, oprócz tego dwór z folwarkiem pod przysiółkiem Bugaj oraz młyn Smardz nad Trzebyczką.

Wieś w drugiej połowie XV wieku była własnością Mateusza Ujejskiego herbu Nowina, sędziego siewierskiego. Od Ujejskich przeszła do rąk Jana Podczaszego i znajdowała się w jego rodzinie do 1580 roku. W 1581 wchodziła w skład klucza sławkowskiego, należącego do biskupów krakowskich. Do miasta Ząbkowice Sikorkę przyłączono w 1975 roku, a 1 lutego 1977 wraz z Ząbkowicami znalazła się w granicach Dąbrowy Górniczej.

Strzemieszyce Małe

Pomiędzy Strzemieszycami Wielkimi a Łośniem położona jest dzielnica Dąbrowy Górniczej o nazwie Strzemieszyce Małe.

W granicach Dąbrowy Górniczej znajduje się w 1975 roku. Oddalona jest od 10,8 km od centrum i zajmuję powierzchnię 889 ha.

Strzemieszyce Małe to nazwa nawiązująca do znajdujących się obok Strzemieszyc Wielkich. Podobnie jak ona jest nazwą patronimiczną, utworzoną od przydomku Strzemiesz. Jako przysiółek Strzemieszyc Wielkich znane były pod nazwą Strzemieszyce Małe już w XV w.

Ludzie związani ze Strzemieszycami Małymi to Józef Cieszkowski – polski górnik, jeden z głównych twórców polskiego słownictwa fachowego w dziedzinie górnictw, który zasłużył się także przy poszukiwaniu miejscowych złóż galmanu oraz Arkadiusz Rybak – regionalista i popularyzator dziedzictwa historycznego i kulturowego Zagłębia Dąbrowskiego, znany jako kustosz Muzeum Miejskiego Sztygarka w Dąbrowie Górniczej.

Strzemieszyce Wielkie

Strzemieszyce Wielkie położone są pomiędzy Redenem i Strzemieszycami Małymi. To dzielnica Dąbrowy Górniczej, która leży przy drodze krajowej nr 94, a od centrum miasta oddalona jest o 7,5 km.

Przez Strzemieszyce przepływa kilka rzek: Rakówka oraz Jamki, które z kolei wpływają do Bobrka.

Skąd się wzięła nazwa Strzemieszyce? Nazwa związana jest z historycznym faktem, a mianowicie przejazdem przez wieś króla Jana III Sobieskiego. Legenda głosi, że Sobieski podążając pod Wiedeń, właśnie tutaj zerwał złote strzemię, które zszyte zostało przez tutejszego rzemieślnika. Jednak nazwa „Strzemieszyce Wielkie” w dokumentach zaświadczona zostałą już w XV w.
Na terenie tym znajduje się wiele zabytków. Są to Bazylika Najświętszego Serca Pana Jezusa, Tablica pamiątkowa oddziału „Ordona” przy ul. Strzemieszyckiej upamiętniająca mord członków grupy partyzanckiej Armii Krakowej dowodzonej przez Henryka Miltona, ps. „Odron”, którzy zginęli z rąk hitlerowców w 1943 roku, dolinka katyńska , pomnik 11 Powieszonych – pomnik tragicznie zamordowanych jedenastu Polaków 19 listopada 1943 roku w czasie okupacji hitlerowskiej.

Trzebiesławice

W tym artykule słów kilka o Trzebiesławicach. To rolnicza dzielnica Dąbrowy Górniczej, położona w północno-zachodniej jej części, pomiędzy Ujejscem i Siewierzem, 12,5 km na płn.-wsch. od centrum miasta.

W Trzebiesławicach zamieszkuje około 1 tys. mieszkańców na obszarze 1013,89 ha. Trzebiesławice to także Glinianki i Gródki, dawne przysiółki Trzebiesławic. W swojej historii, na początku XX wieku znajdowały się na obszarze gminy Wojkowice Kościelne. Dopiero po II wojnie światowej przeszły pod administrację Wojkowic Kościelnych, Ujejsca i Ząbkowic, by następnie 27 V 1975 r. wraz z całą gmina wiejską wejść w skład miasta Ząbkowice, ale już z dniem 1 II Na prośbę mieszkańców Trzebiesławice 1977 r. zostały ze znoszonego miasta wyłączone jako sołectwo i włączone do gminy Siewierz. 1 stycznia 1993 r. zostały przyłączone do Dąbrowy Górniczej.

Przy ul. Zachodniej w Trzebiesławicach znajduje się zabytkowa, przepiękna kapliczka prawdopodobnie z XVII lub XVIII wieku oraz fragmenty starych murów. Istnieją też ślady przemysłowej eksploatacji rud cynku.

Tucznawa

Tucznawa dzielnicą Dąbrowy Górniczej jest od roku 1977. Wcześniej, bo do lat 60. XX wieku nosiła nazwę Tuczna Baba. Położona jest 11,5 km na pn.-wsch. od centrum miasta na trasie Dąbrowa Górnicza – Zawiercie. Sąsiaduje z dzielnicami: Sikorka i Bugaj. Sama Tucznawa dzieli się także na kilka części: Smardz, Piaski, Rogatka, Nowy Bugaj i Przymiarki, które w niektórych źródłach podawane są jako osobna dzielnica.

Tucznawa to dzielnica, w której dominują domki jednorodzinne. W Tucznawie urodził się i pochowany został aktor filmowy i teatralny Czesław Przybyła, a w tutejszym kościele znajdują się relikwie s.Faustyny Kowalskiej.

Pierwsze wzmianki na temat miejscowości Tuczno Baba czy Tuczna Baba pochodzą jeszcze z XIII wieku, a konkretnie z 1298 roku, kiedy to zostaje erygowana nowa parafia właśnie w Tucznej Babie, jako należącej do parafii w Sławkowie, do której należy do 1495 roku.W 1975 r. zostaje przyłączona wraz z całą gminą wiejską do miasta Ząbkowice, a 1 lutego 1977 r. do miasta Dąbrowa Górnicza.

« Previous Entries